Şili başkanlık seçimlerinde yarış, sağ ve solun uç adayları arasında olacak | Pelerin Kutusu | Bilim Sanat Yazılım Kitap Oyun Teknoloji Gündemi

Şili başkanlık seçimlerinde yarış, sağ ve solun uç adayları arasında olacak

Şili’de Pazar günü yapılan başkanlık seçimlerinin birinci çeşidini siyasi yelpazede sağ ve solun en uçlarındaki iki aday önde tamamlamış görünüyor. Hiçbir aday yüzde 50’nin üzerinde oy alamadığından sonucu ikinci tıp belirleyecek.

Devlet başkanlığı için yedi aday yarışıyordu.

Sandıktan oyların yüzde 28’ini alan çok sağcı eski Kongre üyesi Jose Antonio Kast önde çıktı.

19 Aralık’ta yapılacak ikinci cins başkanlık seçimlerinde rakibi, oyların yüzde 25’ini alan eski solcu öğrenci önderi Gabriel Boriç olacak.

Jose Antonio Kast, Şili’nin artık özgürlük ve komünizm ortasında bir tercih yapmak durumunda kalacağını söyledi.

Kast’ın vaatleri ortasında ülkeyi 1973’de seçilmiş sosyalist hükümete karşı yapılan askeri darbeden 1990’a kadar yöneten general Augusto Pinochet’nin diktatörlük rejimiyle getirilen düşük vergi siyasetlerine geri dönüş de var.

Solcu aday Boriç ise eğitim ve sağlık hizmetlerinin devlet tarafından herkese fiyatsız sağlanmasını vaadediyor.

Güney Amerika ülkeleri ortasında siyasi istikrar ve ekonomik büyüme örneği olarak gösterilen Şili’nin imajı 2019’da başlayan kitlesel hükümet aykırısı şovlarla sarsılmıştı.

Hayatı felce uğratan şovlardan sonraki bu birinci genel seçim ve başkanlık seçimlerinde, seçmenler iki çok farklı gelecek vizyonu ortasında tercih yapmak durumunda kaldı.

Önde giden iki aday ortasındaki siyasi uçurum birebir vakitte ülkedeki sosyal tansiyonlar ve siyasi kutuplaşmanın da bir yansıması üzere.

Şili’de Pazar günü yapılan oylamada yeni devlet liderinin yanısıra, 155 üyeli Temsilciler Meclisi ile 50 üyeli Senato’nun 27 sandalyesi ve bölgesel idareler için de oy kullanıldı.

Şili başkanlık seçimlerinde yarış, sağ ve solun uç adayları arasında olacakGabriel Boriç seçilirse Şili’nin en genç devlet lideri olacak

Kitlesel şovların talepleri neydi?

Seçimler 2019 ve 2020 yıllarında ülkeyi saran kitlesel hükümet tersi şovların akabinde yapılması bakımından değer ve değişim umudu taşıyor.

Göstericilerin taleplerinden biri General Augusto Pinochet’nin ülkeyi askeri diktatörlükle yönettiği periyottan kalan anayasanın değiştirilmesi, yeni bir anayasa yapılması idi.

2021’in Mayıs ayında yeni anayasayı yapacak Kurucu Meclis seçildi ve Temmuz ayında yeni anayasa taslağı üzerinde çalışmaya başladı.

Tasarlanan değişiklikler ortasında yerli halklar ve farklı toplumsal cinsiyetlerin haklarının teminat altına alınması ve yerlilerin doğal kaynaklara erişim hakkının tanınması da var.

Bütün bunlar seçim kampanyasındaki tartışmalara da damgasını vurdu.

Yerli halkların taleplerinin gündemi getirildiği şovların en ağır olduğu eyaletlerde polisle mahallî halk ve göstericiler ortasında çıkan olaylardan sonra 12 Ekim’den itibaren İnanılmaz Hal ilan edilmişti.

Şili başkanlık seçimlerinde yarış, sağ ve solun uç adayları arasında olacakYerli halklar cetlerinin yaşadığı topraklar üzerindeki kaynaklara erişimlerinin engellenmemesi için gayret ediyor

İkinci tipe kalan iki aday kim?

Birinci cinste sandıktan birinci iki sırada çıkan 55 yaşındaki çok sağcı aday Jose Antonio Kast ile 35 yaşındaki solcu aday Gabriel Boriç, 19 Aralık’da yine yarışacak.

Şili başkanlık seçimlerinde yarış, sağ ve solun uç adayları arasında olacakÇok sağcı Cumhuriyetçi Parti’den José Antonio Kast yüzde 28 ile en yüksek oyu alan aday oldu

Ülkenin eski askeri diktatörü Augusto Pinochet’ten övgüyle söz eden Kast, rakipleri tarafından “diktatörlük yanlısı bir çok sağcı” olarak niteleniyor.

Kast’ı Brezilya’nın çok sağcı devlet lideri Jair Bolsonaro’ya benzetenler de var.

Kast, anayasanın değiştirilmesine karşı çıkıyor, cürümle uğraşta ve ‘yasa dışı göç’ bahislerinde sert adımlar atacağını söylüyor. Güneyde yerli halkın taleplerini gündeme getirmek için dev şovlar yaptığı ve şu anda Harikulâde Hal rejimi uygulanan La Araucania eyaletindeki olaylara sert bir biçimde müdahale edeceğinin işaretlerini veriyor.

Siyasi yorumcular bu vaatlerin, 2019 ve 2020’deki şovlarda ortaya çıkan karışıklık sahneleri, akabinde yaşanan yağma olaylarından endişelenen bir çok Şililiye cazip geldiğine dikkat çekiyor.

Buna karşılık gelecek ay Kast’ın rakibi olacak Gabrial Boriç gençliği, dinamizmi ve sol siyasetleriyle, ilerici ıslahatlar ve yeni bir anayasadan yana Şilililer tarafından destekleniyor.

Boriç’in ekonomik vaatleri ortasında ise devletin ekonomik hayattaki rolünün genişletilmesi, özel emekliliğin yerine kamu emekliliğinin getirilmesi, büyük şirketlerin ve en zenginlerin vergilerinin artırılması, sağlık ve sosyal yardım bütçesinin artırılması var.

Şilili birtakım yorumcular bu başkanlık seçimini bir çeşit “kuşaklar ortası savaş” diye de niteliyor ve Kast’ın orta ve ileri yaş kümelerine Boriç’in ise gençlere seslendiğini söylüyor.

Lakin sınıfsal açıdan bakıldığında enteresan bir halde, kamuoyu yoklamaları çok sağcı Kast’ı destekleyenlerin büyük çoğunluğunun alt sosyoekonomik kısımlardan ve kırsal bölgelerden, Boriç’e oy verenlerin birçoklarının ise kentli orta ve daha üst ekonomik sınıflardan olduğunu ortaya koyuyor.

Kaynak: T24

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir