Meme Kanseri Tedavisinde Yaşama Katkı Sağlayan Yenilikler | Pelerin Kutusu | Bilim Sanat Yazılım Kitap Oyun Teknoloji Gündemi

Meme Kanseri Tedavisinde Yaşama Katkı Sağlayan Yenilikler

Dünya’da her 5 bireyden biri hayatı boyunca kansere yakalanıyor. Yapılan araştırmalar 2020 yılında dünya genelinde 19,3 milyon yeni kanser olayı bildirildiğini gösteriyor. Yeni kanser olaylarının 11,7’sini oluşturan göğüs kanseri, en sık görülen kanser olarak birinci sırayı alıyor. Son yıllarda bu bahiste artan farkındalık sayesinde yeni teşhis konulan göğüs kanserlerinin yaklaşık 90’ı 1. – 3. evrede, yani erken kademede fark ediliyor. Göğüs kanseri sıklığındaki artışa karşın, hem tedavideki gelişmeler hem de çoğunlukla erken kademede teşhis konulması sayesinde göğüs kanserinde ömür kalitesi ve mühleti artıyor.

Memorial Antalya Hastanesi “1-31 Ekim Göğüs Kanseri Farkındalık Ayı” nedeniyle göğüs kanserinde erken tanıya dikkat çekmek için bu husustaki pahalı uzmanların ve kanser hikayesi olan hastaların da iştiraki ile bir basın toplantısı düzenledi.

Memorial Sağlık Kümesi Antalya Onkoloji Merkezi Lideri Prof. Dr. Mustafa Özdoğan önderliğinde düzenlenen toplantıda; Genel Cerrahi Kısım Lideri Prof. Dr. Alihan Gürkan, Tüp Bebek Merkezi’nden Doç. Dr. Murat Özekinci, Tıbbi Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Şeyda Gündüz, Medstar Antalya Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ayşegül Kargı ve Prof. Dr. Mükremin Uysal, Radyasyon Onkolojisi Bölümü’nden Prof. Dr. Vildan Kaya konuşmacı olarak yer aldı.

Memorial Antalya Hastanesi Onkoloji Merkezi Lideri Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, göğüs kanseri tedavisindeki yenilikler hakkında bilgi verdi.

Teknoloji göğüs kanseri hastalarından yana

Gün geçtikçe ilerleyen teknoloji ile birlikte göğüs kanserinin teşhis ve tedavisi konusunda değerli gelişmeler yaşanıyor. Çağdaş sistemler sayesinde hastalar konforlu bir formda sıhhatine kavuşuyor. Halbuki 1970’lere kadar göğüs kanserinin tedavisi yalnızca “radikal mastektomi” denilen, göğsün tam alındığı ameliyat olarak görülmekteydi. 1978 yılında FDA’nın (ABD Besin ve İlaç İdaresi) tamoksifen etken unsurlu hormonal tedaviyi onaylamasından itibaren, göğüs kanseri araştırmaları, tüm kanser tedavilerini sürükledi ve kanserde birincilerin birden fazla göğüs kanseri tedavisinde yaşandı.

Kanserin genetik olup olmadığının saptanması büyük değer taşıyor

Doksanlı yıllarda, göğüs kanserlerinin 5-10 kadarının kalıtsal olduğu ve bu durumdan sorumlu hücresel düzeneğin, anne ya da babadan aktarılan mutasyona uğramış BRCA1 ve BRCA2 genleri olduğu keşfedildi. Günümüzde BRCA1 ve BRCA2 genlerinin DNA tamirinden sorumlu olduğunu bilinmektedir. Göğüs kanserli bir hastanın, mutasyona uğramış kalıtsal kanser genlerini taşıyıp taşımadığını bilmek birkaç açıdan çok kıymetlidir. Zira kalıtsal kansere sahip bir göğüs kanseri hastasının başka göğsünde yahut diğer organlarında da kanser gelişme riski bulunmaktadır.

Birinci ve ikinci derece akrabaların kanser riski hesaplanabiliyor

Genetik testler, göğüs ile yumurtalıkların alınması üzere kollayıcı ve ömür kurtarıcı cerrahilerin karar süreci açısından çok değerlidir. Ek olarak hastanın birinci-ikinci derece akrabalarının da kanser geliştirme riski hesaplanabilmekte ve korunma yolları aileye bu sayede anlatılabilmektedir. Ayrıyeten kalıtsal göğüs kanserli hastalara özgü olarak, PARP inhibitörü sınıfından yeni kuşak akıllı ilaçlar mevcuttur. 50 yaşından evvel göğüs kanseri tanısı alanlar ve birinci-ikinci derece akrabalarında göğüs yahut over kanseri tanısı olanlar, kalıtsal göğüs kanseri riski taşımaktadır.

HER2’ye karşı geliştirilen ilaçlar başarılı sonuçlar veriyor

1998’e gelindiğinde, onkolojinin en büyük keşiflerinden biri yeniden göğüs kanserinde duyuruldu. Hücre yüzeyinde bulunan, büyüme-çoğalmadan sorumlu HER2 reseptörünü çok söz eden göğüs tümörlerinde bu reseptöre bağlanmak ve çalışmasını engellemek üzere tasarlanmış birinci akıllı ilaç olan trastuzumab FDA onayı aldı. Göğüs kanserli hastaların 25-30 kadarı, genetik bir değişim sonucu, hücre yüzeylerinde HER2 (insan epidermal büyüme faktör reseptörü-2) olarak isimlendirilen reseptörü olağandan çok daha fazla bir yoğunlukta barındırmaktadır.

Hücre büyümesi ve çoğalması ile ilgili olan HER2 proteininin çok sözü, daha agresif hastalık ile bağlantılı olmaktadır. Bununla birlikte HER2’ye karşı geliştirilen günümüzde çok sayıda ilaç mevcuttur ve bu ilaçlar hastalığın tedavisini kolaylaştırmaktadır. Hatta bu ilaç çeşitlerin son örnekleri “ikili” yapıdadır; hem HER2’ye bağlanıp çalışmasını engelleyen antikor hem de kanser hücresini tahrip eden kemoterapi molekülleri barındırmaktadır. HER2’ye karşı geliştirilen ilaçlar, biyoteknolojinin en büyük zaferlerinden biri olarak görülmektedir.

İmmünoterapi ve akıllı ilaçlar gündemde

2010’lu yıllara gelindiğinde, göğüs kanserleri artık yalnızca mikroskop altındaki görünümlerine nazaran değil, “moleküler özelliklerine” nazaran 4 alt tipe ayrılmaya başladı ki bu da onkologların tedavi seçiminde çok daha isabetli kararlar vermesini sağlamaktadır. Göğüs kanserinin moleküler sınıflamasında hormon (örtojen ve progesteron reseptörü) olumlu ya da negatifliği ve HER2 reseptörü olumlu ya da negatifliği dikkate alınarak bir sınıflama yapılmaktadır. Hem östrojen-progesteron negatif hem de HER2 negatif kümeye “üçlü negatif” göğüs kanseri denmektedir. Üçlü negatif alt-tip, tüm göğüs kanserlerinin 10-15 kadarını oluşturan ve agresif gidişata sahip bir tümör tipi olmanın yanında hormon ilaçları ve HER2’ye yönelik tedavi seçeneklerinin de kullanılamadığı bir durum olmaktadır. Son 3 yıla kadar ileri evre üçlü negatif göğüs kanserinde tek tedavi seçeneği kemoterapi iken, bugün bu kanser cinsinde hem immünoterapi hem de yeni jenerasyon bir akıllı ilaç kullanıma girmiştir. Yeniden onkolojide birinci olarak, bir biyobenzer ilaç, HER2 müspet göğüs kanserleri için 2017 FDA onayı almıştır.

Hastaların hayat kalitesi ve müddeti arttı

Göğüs kanseri için en kıymetli gelişme ise birinci FDA onayını 2015’te alan “CDK 4/6 inhibitörü” denilen, hücre çoğalma döngüsü baskılayıcı ilaçlardır. Bu ilaçlar, tüm göğüs kanserlerinin 70’ten fazlasını oluşturan hormon müspet kümede adeta çığır açmakta ve “kemoterapisiz tedavi” devrini başlatmaktadır. CDK 4/6 inhibitörlerinin uzun periyot (6 yıllık) kullanım sonuçları, geçtiğimiz ay gerçekleştirilen Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği 2021 Kongresi’nde sunuldu ve kongrenin en dikkat çeken çalışması oldu. İleri evre göğüs kanserine sahip hastaların dahil edildiği bu çalışmanın sonucuna nazaran, CDK 4/6 inhibitörünün standart hormonal tedaviye eklenmesi, genel sağkalımda 1 yıllık bir uzama sağlamaktadır. Bu, 4. evre göğüs kanserleri için 5 yılı aşan bir genel sağkalımı gösteren birinci bilgi olmaktadır.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir