Mars’ta yapay bir manyetosfer oluşturmak mümkün | Pelerin Kutusu | Bilim Sanat Yazılım Kitap Oyun Teknoloji Gündemi

Mars’ta yapay bir manyetosfer oluşturmak mümkün

Brian Koberlein

İnsanlığın en büyük hayallerinden biri, Mars’ı yaşanabilir hale getirmek. Mars, bunun gerçekleşmesi noktasında pek çok şeye sahip. Bir günü Dünya’nınkiyle neredeyse birebir uzunlukta, gezegen yüzeyinin çabucak altında çokça donmuş su mevcut ve büyük ihtimalle vakit içinde gereğince nefes alınabilen bir atmosfer yaratılabilir. Buna rağmen, güçlü bir manyetik alana sahip değil. Şayet Mars’ı ikinci bir Dünya yapmak istiyorsak, onu yapay bir gezegen haline getirmemiz gerekiyor.

Manyetik alanların bu kadar büyük bir değer taşımasının sebebi, bir gezegeni Güneş rüzgârlarından ve iyonlaştırıcı parçacıklardan koruyabilmeleridir. Dünya’nın sahip olduğu manyetik alan, yüksek güçlü yüklü parçacıkların büyük kısmının gezegenin yüzeyine ulaşmasını önler. Bunu yaparken, Güneş rüzgârlarını bizleri inançta tutacak biçimde Dünya’dan saptırır.

MANYETOSFER ATMOSFERİ KORUR

Bunun yanı sıra, manyetik alan, Güneş rüzgârlarının vakit geçtikçe Dünya’nın atmosferini uzaya savurmasını önlemeye de yardım eder. Gençlik devrindeyken Mars, kalın ve su bakımından varlıklı bir atmosfer barındırıyordu ancak güçlü bir manyetik alanın müdafaasına sahip olmadığı için atmosfer yavaş yavaş yok oldu.

Maalesef, Dünya’da bulunan manyetik alanın benzerini Mars’ta tekrar yaratamayız. Manyetik alanımız, Dünya’nın çekirdeğindeki demir alaşımlarının çevriminin gezegenimizin jeomanyetik alanını yarattığı dinamo tesiriyle oluşur. Mars’ın iç kısmı daha küçük ve daha serin olduğundan, manyetik bir dinamo yaratmak emeliyle onu kolay kolay harekete geçiremeyiz. Bununla birlikte, yakın vakitte sonuçlanan bir araştırmanın ortaya koyduğu üzere, yapay bir manyetik alan yaratabilmemiz için birkaç yol mevcut.

SORUNU PHOBOS’U KULLANARAK ÇÖZEBİLİRİZ

Mars’ta manyetik bir alan yaratmak için daha evvel de çeşitli fikirler öne sürülmüştü ve bunlar çoğunlukla birtakım temel manyetik müdafaa düzeyleri oluşturan gezegen tabanlı ya da yörüngesel ‘solenoid’leri [marş otomatiklerini] içeriyor. “The Expanse” isimli dizide, bunları görebildiğiniz birkaç sahne mevcut. Yayınlanan son araştırma bu sistemin işe yarayabileceğini kabul etmekle bir arada daha iyi bir tahlil yolu öneriyor.

Araştırmanın da değindiği üzere, sağlıklı bir gezegensel manyetik alan istiyorsanız, sahiden muhtaçlık duyacağınız öge, gezegenin içi kısmında ya da yörüngesinde güçlü bir yüklü parçacık akışı oluşturmaktır. Birinci seçenek Mars için kusursuz bir formül olmadığı için, araştırma grubu ikinci seçeneği ele alıyor. Yörüngesindeki Phobos isimli uydusu sayesinde, Mars’ın etrafında yüklü parçacıklardan oluşan bir halka yaratabileceğimizi artık biliyoruz.

MANYETİK ALANI NASIL YARATABİLİRİZ?

Phobos, Mars’ın iki uydusunun büyük olanı ve gezegenin etrafında ziyadesiyle yakın bir yörüngede dönüyor. O derece yakın ki, sırf 8 saatte bir Mars etrafındaki tipini tamamlıyor. Bu nedenle, araştırma takımı, yüzeyinde bulunan parçacıkları iyonize ederek Phobos’u kullanmayı ve sonrasında turladığı yörünge boyunca bir plazma halkası meydana getirecek biçimde uyduyu hızlandırmayı öneriyor. Bu teşebbüs, yaşanabilir hale getirilecek bir Mars’ı koruyacak seviyede güçlü bir manyetik alan oluşturabilir.

Bu yürekli bir plan ve ulaşılabilir üzere görünse de büyük çapta mühendislik sıkıntılarıyla karşılaşılacaktır. Buna rağmen, araştırmacıların da belirttiği üzere, artık böylesi fikirlerin vakti geldi. Üstesinden gelmemiz gereken meseleleri ve bunları nasıl halledebileceğimizi siz de düşünmeye başlayın; bu sayede insanlık Mars’a ulaştığında, en iyi fikirleri bir sınamadan geçirmeye hazır olacağız.


Yazının özgünü Universe Today sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Kaynak: Gazeteduvar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir