Çocuklarda Boy Kısalığı Hakkında En Çok Merak Edilen 7 Soru! | Pelerin Kutusu | Bilim Sanat Yazılım Kitap Oyun Teknoloji Gündemi

Çocuklarda Boy Kısalığı Hakkında En Çok Merak Edilen 7 Soru!

‘Eyvah çocuğum akranlarından daha kısa’, ‘Acaba basketbol mu oynasa uzunluğunun uzaması için?’, ‘Mucizevi besinler var mıdır, çocuğumun uzunluğunu uzatacak olan?’… Çocuğunun sağlıklı büyüme seyrinde olmadığı tasasına kapılan ebeveynlerden en sık duyulan cümleler bunlar! Sahi, uzunluk kısalığı bir mukadderat mi, yoksa günümüzde tedaviyle büyüme geriliği problemine tahlil sağlanabiliyor mu?

Uzunluk kısalığı; kişinin uzunluk uzunluğunun belirlenmiş standartlara nazaran son yüzde 3’lük dilimde yer alması olarak tanımlanıyor. Bir diğer deyişle, birebir yaş ve cinsiyetteki sağlıklı 100 kişilik bir kümede uzunluk sıralamasındaki son 3 kişi, kısa uzunluklu olarak kabul ediliyor. Ülkemizde her 100 bireyden 5-10’unda uzunluk kısalığı görülüyor, bunun nedenleri ortasında yetersiz beslenme başta olmak üzere gereğince uyumamak ve çok gerilime maruz kalmak üzere ömür şartları yer alıyor. Çocuğun uzunluğunun kısa olup olmadığına karar vermek için de öncellikle uzunluğunun hakikat ölçülmesi, ölçülen boyun Türkiye standartları ile karşılaştırılarak hangi persentil eğrisinde, yani büyüme standartlarında olduğuna bakılması gerekiyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı, uzunluk kısalığına erken teşhis konulmasının çocuğun uzunluğunun ülkü uzunluğa ulaşmasında çok ehemmiyet taşıdığını belirterek, “Erken teşhis için çocuklarda uzunluk ölçümünün doktor tarafından 6 ay aralıklarla yapılması; tabibin ve ebeveynin bu ölçümleri kaydetmeleri çok değerli. Zira büyümede yavaşlama fark edildiğinde kesinlikle ek inceleme yapılması gerekiyor. Doğum tartısı düşük olan ve erken doğan çocuklar ise kesinlikle daha yakın izlenmeli. Ayrıyeten anne uzunluğu 155 cm yahut baba uzunluğu 168 cm altında olan çocukların da büyüme izlemi titizlikle yapılmalı” diyor. Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı, çocuklarda uzunluk kısalığı hakkında en çok merak edilen 7 soruyu yanıtladı; değerli teklifler ve ikazlarda bulundu.

SORU: Çocuğumun kısa uzunluklu kalmasını önleyebilir miyim?

YANIT: Öncellikle nedeni belirlemek çok değerli. Günümüzde birçok hastalıkta uygulanan tedavilerle çocuklarda uzunluk kısalığını önlemek mümkün. Lakin tedaviden aktif sonuç alınmasında ‘erken tanı’ büyük rol oynuyor. Birtakım hastalıklarda ise maalesef büyümeyi arttırıcı tedaviler faydalı değil, hatta kimilerinde sakıncalı olabiliyor. Tüm bu basamaklarda çocuk endokrinolojisi uzmanının değerlendirmesi çok değerli.

SORU: Çocuklarda uzunluk kısalığına hangi faktörler yol açıyor?

KARŞILIK: Beslenme sorunu olmayan çocuklarda sık görülen uzunluk kısalığı nedenleri, büyümede gecikme olması ve ailevi uzunluk kısalığıdır. Ailevi uzunluk kısalığı ender görülen genetik bir nedenden kaynaklanabileceği için çocuğun dikkatle izlenmesi gerekiyor. “Boy kısalığının tedavi edilebilir nedenleri ortasında büyüme hormonu eksikliği epey kıymetlidir.” ihtarında bulunan Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı,özellikle büyüme suratında yavaşlamanın bu hastalık için değerli bir bulgu olduğuna işaret ediyor. Bunların yanı sıra; Turner sendromu, tiroid hormon eksikliği, kronik böbrek hastalığı, doğumsal metabolizma hastalığı, sindirim sistemi hastalığı (örneğin çölyak hastalığı), kan hastalığı, baş içinde yer kaplayan kitle, Cushing sendromu, kortizon içeren ilaçların yahut kremlerin fazla kullanımı da uzunluk kısalığına yol açan öteki faktörleri oluşturuyor.

SORU: Uzunluk uzamasında tesirli olan besinler var mıdır?

KARŞILIK:Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı, uzunluk uzamasına direkt olumlu tesiri olan bir besinin olmadığını belirterek, şöyle devam ediyor: “Besin çeşitliğinin sağlanması, hayvansal ve bitkisel proteinlerin, sağlıklı karbonhidratların (tahıllar ve baklagiller), süt eserlerinin, meyve ve sebzelerin; çeşitli, kâfi ve istikrarlı tüketilmeleri ehemmiyet taşıyor. Hazır içecekler ve yiyeceklerden ise mümkün olduğunca uzak durulmalı.”

SORU: Spor uzunluk uzamasında yararlı oluyor mu? Örneğin, basketbol çocuğumun daha uzun uzunluklu olmasını sağlar mı?

KARŞILIK: Uzunluk uzamasının en kıymetli belirleyicisi, yüzde 70-80 oranında genetik etmen oluyor. Yani, çocuğun yetişkinlikteki uzunluğunu belirleyen en değerli etkenler anne ve babanın uzunluğu. Sağlıklı hayat, kâfi ve istikrarlı beslenme, tertipli antrenman ile tertipli uyku ve ekran başında geçirilen mühlet de kıymet taşıyor. Basketbol üzere belli bir spor tipinin boya daha olumlu tesiri olduğuna dair bilimsel bir ispat mevcut değil. Değerli nokta; çocuğun vücut sıhhatine, ruhsal ve toplumsal gelişimine en uygun olan, ayrıyeten sevdiği ve daima yapabileceği bir sporun seçilmesi.

SORU: Çocuğumun uzunluğunun gereğince uzamadığını nasıl anlarım? Ne vakit bir tabibe başvurmalıyım?

YANIT: Birden fazla ebeveyn çocuklarının kısa uzunluklu kalacağı korkusunu yaşıyor. Pekala, çocuğun kısa uzunluklu olabileceğine işaret eden sinyaller neler? Ebeveynler ne vakit alarma geçmeliler? Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı, bu soruya “Çocuk 1-2 yaş ortasında yılda 10 cm’den, 2-4 yaş ortasında 7 cm’den, 4 yaşından ergenliği başlayana kadar da 5 cm’den az büyüyorsa, bu tablo çocukta kısa uzunluk problemine işaret ediyor. Bu durumda vakit kaybetmeden bir tabibe danışmak gerekiyor.”

Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı, ayrıyeten olağan büyüme pahasında olsa bile, anne ve babasına nazaran kısa uzunluklu ise çocuğun sıhhatinin değerlendirmesi gerektiğini belirterek, şu noktalara dikkat çekiyor: “Çocuğun uzunluğu olağan olsa da, büyüme suratı düşükse yeniden kesinlikle ileri inceleme gerekiyor. Bu istisnalardan da anlaşılacağı üzere, her çocuğun uzunluğunun belirli aralıklarla hakikat bir biçimde ölçülmesi ve büyüme suratının hesaplanması çok değerli. Anne ve babanın da uzunluğunun ölçülerek sağlık izlem kartlarına yazılması, bilhassa 2 yaş sonrasındaki büyümenin değerlendirilmesinde kilit rol üstleniyor.”

SORU: Anne baba kısa uzunluklu ise çocuk da kesinlikle kısa uzunluklu mu olur?

YANIT: Toplumdaki yaygın inanışın bilakis, anne ve/veya babanın kısa uzunluklu olması, çocuğun da kesinlikle kısa uzunluklu kalacağı manasına gelmiyor. Uzunluk kısalığı nedenleri ortasında genetik etkenler değerli yer tutuyor. Lakin genetik etmenlerin bir kısmı da hastalıklardan kaynaklanıyor. Bu hastalıklar kalıtsal oluyor, yani başka aile bireylerinde de uzunluk kısalığı görülüyor. Bu nedenle ailede kısa bireylerin olması durumunda, bu meseleye yol açan genetik etkenin saptanması ve kimilerinde tedaviye başlanması gerekiyor.

SORU: Uzunluk kısalığı tedavisinde nasıl bir yol izleniyor?

KARŞILIK: Uzunluk kısalığında tedavinin başarısı; hastalığın tipine, tedavinin başlama yaşına, çocuğun ve ailesinin tedaviye ahengine bağlı olarak değişiyor. Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Saygın Abalı, bilhassa erken teşhis almış çocukların tedavisinde epeyce başarılı sonuçlar elde edildiğine işaret ederek, “Boy kısalığına yol açan kronik hastalıklardan birinin saptanması durumunda, bu hastalığa yönelik tedavi temeldir. Örneğin çölyak hastalığında, hastalığa özgü beslenme tedavisi uygulanıyor. Beslenme yetersizliği olan çocuklarda beslenme takviyesi sağlanıyor, kronik böbrek hastalığında da bu hastalığa yönelik tedaviler uygulanıyor.” diye anlatıyor. Büyüme hormonu eksikliğinde, Turner sendromu ile kimi genetik hastalıklarda, düşük doğum tartısı olup gereğince büyüyememiş çocuklarda, beyin tümörü tedavisine bağlı uzunluk kısalığında, tekrar çocuk endokrinolojisi uzmanı tarafından büyüme hormonu tedavisi verilebiliyor.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir